§ 8 Inkrafttreten, Außerkrafttreten

(1) Diese Verordnung tritt am Tag nach der Verkündung in Kraft. Gleichzeitig tritt die Sorben-[Wenden-]Schulverordnung vom 31. Juli 2000 ( GVBl. II S. 291) außer Kraft.

(2) Diese Verordnung wird in deutscher und niedersorbischer Sprache veröffentlicht.

Einzelnorm

Potsdam, den 27. Januar 2022

Die Ministerin für Bildung, Jugend und Sport

Britta Ernst

Póstajenje wó šulskich kubłańskich nastupnosćach Serbow

(Serbske šulske póstajenje – Sšp)

Z dnja 27. Januar 2022

Na zakłaźe § 5 pódstawk 3 a § 13 pódstawk 3 Bramborskeje šulskeje kazni we wersiji wuzjawjenja z dnja 2. awgusta 2002 (GVBl. I S. 78), z kótarejuž § 5 pódstawk 3 jo se slědny raz pśez artikel 6 kazni z dnja 11. februara 2014 (GVBl. I Nr. 7) nowo wobzamknuł a § 13 pódstawk 3 jo se slědny raz pśez artikel 1 kazni z dnja 8. januara 2007 (GVBl. I S. 2) změnił, w zwisku z § 13b pódstawk 2 Serbskeje kazni z dnja 7. julija 1994 (GVBl. I S. 294), kótaryž jo se pśez artikel 1 kazni z dnja 11. februara 2014 (GVBl. I Nr. 7) zasajźił, póstajijo ministaŕka za kubłanje, młoźinu a sport we wobjadnosći ze za šulu zagronitym wuběrkom krajnego sejma a Radu za nastupnosći Serbow pśi krajnem sejmje:

§ 1

Powšykne zasady

(1) Pósrědnjanje a spěchowanje znaśow a rozměśe serbskeje identity, kultury a stawiznow su wósebne nadawki šule. W šulach w starodawnem sedleńskem rumje Serbow we zmysle § 3 pódstawk 2 Serbskeje kazni (starodawny sedleński rum) maju wósebnje serbska rěc, stawizny a kultura se do kubłańskego źěła zapśimjeś.

(2) Europska charta regionalnych abo mjeńšynowych rěcow a ramikowe dojadnanje za šćit narodnych mjeńšynow stej zakład rědowanja šulskich kubłańskich nastupnosćow Serbow w Bramborskej.

(3) W starodawnem sedleńskem rumje ma se wšyknym wuknicam a wuknikam zmóžniś, aby pó wustajenjach toś togo póstajenja nawuknuli dolnoserbsku rěc a w pśedmjatach, rědowniskich schójźeńkach a lětnikach, kótarež se maju póstajiś, se w dolnoserbskej rěcy rozwucowali. Šule w starodawnem sedleńskem rumje informěruju starjejšych, wuknice a wuknikow zawcasa do zachopjeńka šulskego lěta, w pśizjawjeńskem casu, wó móžnosćach nawuknjenja a woplěwanja dolnoserbskeje rěcy.

(4) Šule, kótarež wósebnje se pśiwobrośuju woplěwanju, spěchowanju a pósrědnjanju serbskeje rěcy a kultury a pórucuju dolnoserbske kubłańske pórucenja abo take z dolnoserbšćinu ako jadneju z wjele rěcow, se pśez kraj spěchuju a pódpěruju.

(5) Ceptaŕki a ceptarje muse dostaś móžnosć, sebje znaśa dolnoserbskeje rěcy pśiswójś a pódłymiś. Planowanje wu-, do- a dalejkubłanja za ceptaŕki a ceptarjow źiwa na kulturu a stawizny Serbow. Statny šulski amt informěrujo na pśigódnu wašnju wó aktualnych pórucenjach wu-, do- a dalejkubłanja.

(6) Płaśe rědowanja danego póstajenja kubłańskego pśeběga, jo-lic w tom póstajenju se nic wótchylajucego njerědujo.

(7) Kraj ma w Chóśebuzu Źěłanišćo za serbske kubłańske wuwijanje (ABC). K jogo nadawkam słuše wuźěłanje wucbnych a wuknjeńskich srědkow, wuwijanje ramikowych planow wšyknych lětnikow a dokubłanje ceptaŕkow a ceptarjow za wucbu w pśedmjaśe serbšćina inkluziwnje za to trjebny personal.

Einzelnorm

§ 2

Wucba w pśedmjaśe serbšćina

(1) Pśedmjat serbšćina móžo se pórucyś

ako wucbny pśedmjat serbšćina a

ako cuzorěcna wucba.

Wucba w dalšnych pśedmjatach móžo se teke w dolnoserbskej rěcy wótměś.

(2) Wucba w serbšćinje móžo se teke ako wuzwólona wucba pórucyś. Wuknice abo wuknik ako teke starjejšej rozsuźiju wó dobrowólnem wobźělenju na zachopjeńku šulskego lěta, rozsuźenje płaśi pśecej za jadno šulske lěto.

(3) We wucbje a w zwenkawucbnych pórucenjach dej se źiwaś na rěcne a kulturne nazgónjenja wuknicow a wuknikow.

(4) Njejo-li licba wuknjecych jadneje šule wusoka dosć abo njejsu-li na tej šuli žedne wuzamóžnjone ceptaŕki daniž ceptarje k dispoziciji, mógu se wuknice a wukniki na wucbje serbšćiny w drugej šuli wobźěliś.

(5) Za šulu zagronity cłonk krajnego kněžaŕstwa a Rada za nastupnosći Serbow wobradujotej na bazy monitoringa w drugem kwartalu kalendaŕskego lěta wó stawje organizacije šulskego lěta za wucbu serbšćiny pó pódstawku 1 w pśiducem lěśe a w stwórtem kwartalu wó běžnem šulskem lěśe.

Einzelnorm

§ 3

Serbšćina ako wucbny pśedmjat

(1) Pśedmjat serbšćina słužy w zakładnej šuli k tomu, aby nawuknuli abo dalej wuwijali kompetence powědanja, rozmějucego šłyšanja, pisanja a cytanja. Maminorěcne kompetence maju se pśez se góźece napšawy a metody wósebnje spěchowaś. Wuknice a wukniki lětnikow 1 do 6, kótarež kśě dolnoserbsku rěc nawuknuś a pódłymiś, maju pšawo se wobźěliś na wucbje w pśedmjaśe serbšćina.

(2) W sekundarnyma schójźeńkoma I a II móžo serbšćina se pórucyś ako wucbny pśedmjat. Wuknice a wukniki wót lětnika 7 su wopšawnjone se wobźěliś na wucbje w pśedmjaśe serbšćina, gaž móžoš na zakłaźe eksistěrujucych znaśow wócakowaś, až mógu se z wuspěchom na wucbje wobźěliś. Rozsuźijo fachowa konferenca abo w pśedmjaśe serbšćina rozwucujuca ceptaŕka abo ceptaŕ.

(3) Jo-lic to organizatoriske wuměnjenja dopušćiju, mógu wuknice a wukniki, kótarychž wugbaśa w dolnoserbskej rěcy su tak wuwite, až su pominanjam direktnje slědujucego lětnika zrosćone, na pšosbu starjejšeju se wobźěliś w pśedmjaśe serbšćina na wucbje direktnje slědujucego lětnika. Njedosegaju-li znaśa w dolnoserbskej rěcy pó změnje do drugeje šule, aby se mógali wobźěliś na wucbje togo lětnika w pśedmjaśe serbšćina a dowóliju-li to organizatoriske wuměnjenja, móžo wuknica abo wuknik zachopiś wucbu w tom pśedmjaśe w nišem lětniku abo se wobźěliś na wucbje serbšćiny ako cuza rěc.

(4) Za kubłańske pórucenje w pśedmjaśe serbšćina płaśe pśi rozsuźenjach wó póstupjenju abo pśesajźenju a pśi pśiznaśu wótzamknjonych šulskich wukubłanjow póstajenja danego kubłańskego pśeběga za cuze rěcy. Pśi tom pśedmjat serbšćina se w kubłańskich pśeběgach sekundarnego schójźeńka I pśipóznajo ako obligatoriski abo wólny pśedmjat, nic pak ako pśedmjat kupki pśedmjatow I.

Einzelnorm

§ 4

Serbšćina ako cuzorěcna wucba

(1) Serbšćina ako cuzorěcna wucba jo k tomu, aby zakłady kompetencow powědanja, rozmějucego słyšanja, pisanja a cytanja nawuknuli, wutwarjali, dalej wuwijali a pódłymjowali.

(2) Serbšćina ako cuzorěcna wucba móžo pśi małych kupkach a felujucych ceptaŕkach a ceptarjach se organizěrowaś lětniki pśesegajucy pśez gromadu zestajenje dweju zasobu slědujuceju lětnikowu. To njepłaśi za gymnazialny wušy schójźeńk. W lětnikoma 1 a 2 dejali se lětniki pśesegajuceje wucby wobijaś. Pśi lětniki pśesegajucej wucbje musy se pó nutśikownem diferencěrowanju rozwucowaś.

(3) Spušćijo-li wuknica abo wuknik pó nanejmjenjej styrich lětach wucby w pśedmjaśe serbšćina abo serbšćina ako cuzorěcna wucba serbsku specialnu šulu, pótom wuknica abo wuknik dostanjo wobtwarźenje wó dojśpjonem rěcnem niwowje pó „Zgromadnem europskem referencowem ramiku za rěcy (GER)“ na wopismje.

Einzelnorm

§ 5

Dolnoserbska rěc w dalšnych pśedmjatach

(1) We wšyknych lětnikach a kubłańskich pśeběgach móžo se w pśedmjatach, kótarež se maju póstajiś, w dolnoserbskej rěcy wuwucowaś. Šulska wjednica abo wjednik rozsuźijo na zakłaźe wobzamknjenjow konference ceptaŕkow a ceptarjow, pó napšašowanju fachoweje konference, wó slědujucem nałožowanju dolnoserbskeje rěcy ako powšykna a fachowa rěc:

jadnorěcnje dolnoserbski

bilingualnje pśewažnje w dolnoserbskej rěcy a

we formje bilingualnych modulow w pśedmjaśe.

(2) Jo-lic jaden pśedmjat dej se stawnje jadnorěcnje dolnoserbski wuwucowaś, jo za to trjeba pśizwólenje statnego šulskego amta.

(3) Ako wuměnjenje za wobźělenje na wucbje w zmysle pódstawka 1 deje wuknice a wukniki wobsejźeś dosegajuce znaśa w dolnoserbskej rěcy. Rozsuźijo wó tom fachowa konferenca abo w pśedmjaśe wuwucujuca ceptaŕka abo ceptaŕ.

Einzelnorm

§ 6

Serbske šule

(1) Šule, kótarež pó § 5 pódstawk 2 Bramborskeje šulskeje kazni na wósebnu wašnju pósrědnjaju a spěchuju serbsku rěc a kulturu a to dosegajucy w šulskem programje dopokazuju, mógu pó pśizwólenju šulskego amta se pomjeniś „Serbska šula“. W tych šulach maju stawizny, kultura, mjeńšynowe pšawa a aktuelne žywjenje Serbow se dłymjej do kubłańskego źěła zapśimjeś.

(2) W serbskich šulach ma se wuknicam a wuknikam pśizwóliś móžnosć, aby dostali w nanejmjenjej jadnom pśedmjaśe wucbu w dolnoserbskej rěcy pó § 5 pódstawk 1. We wšyknych w nimskej rěcy pódawanych pśedmjatach góźinskeje tofle a na šulskich zarědowanjach deje fachowe zapśimjeśa a wobchadne wobroty ako teke zapśimjeśa wšednego dnja se w pśiměrjonej rozměrje teke w dolnoserbskej rěcy pósrědnjaś. Žycenje, chójźiś na wucbu w serbskej rěcy na jadnej serbskej šuli jo wažny pedagogiski zakład pó § 106 pódstawk 4 sada 3 cysło 3 Bramborskeje šulskeje kazni.

Einzelnorm

§ 7

Serbske šule z wósebnym charakterom

(1) Serbske šule mógu se organizěrowaś ako šule z wósebnym charakterom (specialne šule) pó § 8a Bramborskeje šulskeje kazni. Pśizwólenje za to dawa za šulu zagronity cłonk krajnego kněžaŕstwa. Wobźělenje na wucbje w pśedmjaśe serbšćina abo na wucbje serbšćina ako cuza rěc jo za wuknice a wuknikow winowatosć. W pśedmjatach, kótarež deje se póstajiś, ma se wuwucowaś w dolnoserbskej rěcy.

(2) W serbskich specialnych šulach se dolnoserbska rěc wužywa zwenka wucby a z rosćecym rěcnym wuzamóžnjenim wuknicow a wuknikow w pśiběrajucej měrje ako wobchadna rěc w šuli. Pśedewšym wobzamknjenja ceptaŕskeje a šulskeje konference a wopowěsći deje se spisaś w nimskej a serbskej rěcy.

(3) Na serbskich specialnych šulach deje se zasajźiś ceptaŕki a ceptarje, kótarež serbsku rěc derje wuměju. Jo-lic njejo to pśi pśistajenju a pśesajźenju zarucone, deje wóni trjebne rěcne znaśa w běgu tśich lět wót zachopjeńka źěła na jadnej specialnej šuli sebje pśiswójś a dopokazaś.

Einzelnorm

§ 8

Nabyśe płaśiwosći, zgubjenje płaśiwosći

(1) Toś to póstajenje nabydnjo na dnju pó wózjawjenju płaśiwosć. Rownocasnje zgubijo Serbske šulske póstajenje z dnja 31. julija 2000 (GVBl. II S. 291) płaśiwosć.

(2) Toś to póstajenje se w nimskej a dolnoserbskej rěcy wózjawijo.

Pódstupim, dnja 27. Januar 2022

ministaŕka za kubłanje, młoźinu a sport

Britta Ernst